شوند ، و عملهاى خويش همه باطل و تباه بينند . شداد اوس گفت - رسول خدا را ديدم صلّى اللَّه عليه و آله و سلم كه ميگريست ، گفتم - چرا ميگريى ؟ گفت مىترسم كه امت من شرك آرند نه آنك بت پرستند يا آفتاب و ماه ، لكن عبادت برياء كنند و اللَّه تعالى نپذيرد كردارى كه در وى ذرهءاى ريا بود . روايت كنند كه - ابن مسعود رض نشسته بود يكى گفت - دوش سورة البقره بر خواندم ، ابن مسعود گفت - نصيب وى از آن عبادت همين بود . يعنى كه چون اظهار كرد ثواب آن باطل شد . قتاده گفت چون بنده عمل بر پا كند رب العالمين گويد - مىنگريد آن بنده را كه بما مىاستهزاء كند . امير المؤمنين على ع گفت - مرائى را سه نشانست كه تنها باشد كاهل بود ، و كه مردمان را بيند بنشاط بود ، كه او را بستايند در عمل بيفزايد ، و كه بنكوهند از آن بكاهد . رب العزة درين آيت مثل زد كردارهايى را كه تباه گردد بر كارگران و ثواب آن ازيشان فائت شود از بهر فساد در نيت ، يا رياء در فعل ، يا منت يا اذى در پى آن ، آن جنّة عمرو دل آدمى است و آن جويها جهدهاى اوست ، و نخيل و اعناب مهينه كردارهاى اوست از فريضها و واجبها ، و آن ثمرات تطوعها و نافله‌هاى اوست ، و آن پيرى اجل او و بآخرت شدن او ، و آن ذريه اميدهاى او ، و آن ضعف بيم او ، آميخته در اميدهاى او ، و آن اعصار اخلاص جستن اللَّه ست ازو ثم قال فى آخر الآية . كَذلِكَ يُبَيِّنُ اللَّهُ لَكُمُ الْآياتِ لَعَلَّكُمْ تَتَفَكَّرُونَ - همانست كه جاى ديگر گفت وَ تِلْكَ الْأَمْثالُ نَضْرِبُها لِلنَّاسِ لَعَلَّهُمْ يَتَفَكَّرُونَ تفكر سه قسم است : يكى حرام ، يكى مستحبّ ، يكى واجب ، آنك حرام است تفكر است در ذات و صفات رب العزة و در چرايى كار وى ، اين تفكر حرام است و تخم حيرت و نقمت است ، از آن جز تاريكى و گمراهى نزايد ، و آنچه مستحبّ است تفكر در صنايع صانع است و در اقسام آلاء وى . ازين تفكر روشنايى دل زايد و قوت ايمان . و آنچه واجب است تفكر در كردار و گفتار خويش است ، بينديشد كه كردارش چونست و گفتارش چيست ؟ بر وفق شرع است يا بر وفق طبع ؟ اتّباع است يا ابتداع ، اخلاص است يا رياء ؟ اين تفكر است كه در خبر مىآيد « تفكر ساعة خير من عبادة سنة » و روى « خير من عبادة سبع سنين » و روى « من عبادة سبعين سنة » . يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَنْفِقُوا مِنْ طَيِّباتِ ما كَسَبْتُمْ وَ مِمَّا أَخْرَجْنا لَكُمْ